Nieleczone napięcie mięśniowe a bóle głowy – 5 powodów, dla których problem zaczyna się w mięśniach żwaczy
Nieleczone napięcie mięśniowe jest jedną z najczęstszych, a jednocześnie najbardziej niedocenianych przyczyn przewlekłych bólów głowy. W praktyce klinicznej coraz częściej obserwuje się pacjentów, u których zaawansowana diagnostyka obrazowa mózgowia – rezonans magnetyczny (MRI) i tomografia komputerowa (TK) – nie wykazuje żadnych nieprawidłowości, mimo utrzymujących się, nasilonych dolegliwości bólowych.
W opisywanym przypadku u pacjenta z przewlekłym bólem głowy nie stwierdzono zmian w obrębie mózgowia w badaniach MRI i TK. Dopiero badanie USG z zastosowaniem sonoelastografii ujawniło rzeczywistą przyczynę objawów – rekordowo wysokie napięcie mięśni żwaczy, sięgające 80 kPa po jednej stronie oraz 60 kPa po stronie przeciwnej. Tak wysokie wartości jednoznacznie wskazują na patologiczne, długotrwałe przeciążenie mięśniowe.
1. Przewlekłe napięcie mięśni żwaczy jako źródło bólu głowy
Mięśnie żwacze należą do najsilniejszych mięśni w ludzkim organizmie. Ich długotrwałe napięcie prowadzi do:
- zaburzeń ukrwienia,
- niedotlenienia tkanek,
- aktywacji receptorów bólowych.
Ból z mięśni żwaczy często promieniuje do skroni, potylicy i okolicy oczodołów, imitując migrenę lub napięciowy ból głowy.
2. Bruksizm i przeciążenie narządu żucia
Jednym z głównych powodów nadmiernego napięcia mięśni żwaczy jest bruksizm, czyli nieświadome zaciskanie i zgrzytanie zębami. Może on występować zarówno w nocy, jak i w ciągu dnia, prowadząc do stałego przeciążenia mięśni i utrwalania bólu głowy.
3. Stres i reakcja mięśniowa
Stres psychiczny bardzo często manifestuje się poprzez wzmożone napięcie mięśniowe, szczególnie w obrębie twarzy, szyi i barków. Długotrwały stres sprzyja utrzymywaniu się wysokiej aktywności mięśni żwaczy, co prowadzi do zamknięcia błędnego koła bólu.
4. Zaburzenia stawu skroniowo-żuchwowego
Napięcie mięśniowe powoduje nieprawidłową biomechanikę stawu skroniowo-żuchwowego. To z kolei nasila napięcie mięśni, prowadząc do dalszego uszkadzania struktur okołostawowych i wzrostu dolegliwości bólowych głowy.
5. Brak wczesnej diagnostyki mięśniowej
Pacjenci z bólami głowy często kierowani są wyłącznie na diagnostykę neurologiczną. Pominięcie oceny mięśni żucia sprawia, że przyczyna bólu pozostaje nierozpoznana, a objawy utrwalają się przez miesiące lub lata.
Diagnostyka napięcia mięśni żwaczy – rola USG i sonoelastografii
USG mięśni żwaczy umożliwia ocenę ich struktury, symetrii i ewentualnych zmian przeciążeniowych. Kluczowe znaczenie ma jednak sonoelastografia, która pozwala na ilościową ocenę sztywności mięśni, wyrażoną w kilopaskalach (kPa).
Wartości rzędu 60–80 kPa świadczą o ekstremalnym napięciu mięśniowym i są silnie skorelowane z nasilonymi bólami głowy. Badanie to pozwala nie tylko potwierdzić przyczynę objawów, ale także monitorować skuteczność leczenia.
Dlaczego leczenie napięcia mięśniowego jest kluczowe?
Rozpoznanie nadmiernego napięcia mięśni żwaczy umożliwia wdrożenie leczenia przyczynowego, takiego jak:
- fizjoterapia i terapia manualna,
- leczenie stomatologiczne (szyny relaksacyjne),
- terapia stresu,
- kontrola postawy i nawyków mięśniowych.
W wielu przypadkach prowadzi to do znacznego zmniejszenia lub całkowitego ustąpienia bólów głowy, bez konieczności dalszej diagnostyki neurologicznej.
Diagnostyka napięcia mięśniowego w pracowni Ultragen w Krakowie
W Ultragen w Krakowie zajmujemy się diagnostyką napięcia mięśniowego będącego przyczyną przewlekłych bólów głowy, ze szczególnym uwzględnieniem mięśni żwaczy oraz mięśni skroniowych. Wykorzystujemy badanie USG oraz zaawansowaną sonoelastografię, które umożliwiają obiektywną, ilościową ocenę napięcia mięśniowego, niewidoczną w klasycznych badaniach obrazowych mózgowia.
Dzięki elastografii możliwe jest precyzyjne określenie sztywności mięśni w kilopaskalach (kPa), co pozwala:
- potwierdzić, czy napięcie mięśniowe jest rzeczywistą przyczyną bólu głowy,
- określić stopień jego nasilenia,
- porównać stronę prawą i lewą,
- monitorować skuteczność leczenia w czasie.
W praktyce klinicznej badanie to często stanowi przełom diagnostyczny u pacjentów, u których rezonans magnetyczny i tomografia komputerowa nie wykazały zmian w obrębie mózgowia, mimo utrzymujących się dolegliwości bólowych.
Nieleczone napięcie mięśniowe a bóle głowy – 5 powodów, dla których problem zaczyna się w mięśniach żwaczy
FAQ – napięcie mięśniowe żwaczy i bóle głowy
❓ Czy napięcie mięśni żwaczy naprawdę może powodować bóle głowy?
Tak. Jest to jedna z częstszych przyczyn przewlekłych i napięciowych bólów głowy, często mylona z migreną.
❓ Czy rezonans magnetyczny wykryje napięcie mięśniowe?
Nie. MRI i TK służą do oceny struktur mózgowia, natomiast napięcie mięśniowe najlepiej ocenić za pomocą USG i sonoelastografii.
❓ Co oznaczają wysokie wartości kPa w elastografii?
Wysokie wartości (np. 60–80 kPa) oznaczają zwiększoną sztywność mięśnia, czyli patologiczne napięcie.
❓ Czy leczenie napięcia mięśni żwaczy zmniejsza bóle głowy?
W wielu przypadkach tak – po wdrożeniu leczenia przyczynowego bóle głowy ulegają znacznemu zmniejszeniu.
❓ Kiedy warto wykonać USG mięśni żwaczy?
Gdy bóle głowy są przewlekłe, a diagnostyka neurologiczna nie wykazuje nieprawidłowości lub gdy współistnieją objawy ze strony narządu żucia.