Przewlekły ból stopy – 4 kluczowe przyczyny pierwotne, o których warto wiedzieć
Przewlekły ból stopy – 4 kluczowe przyczyny pierwotne, o których warto wiedzieć
Przewlekły ból stopy to problem, który często dotyka dzieci, młodzież oraz młodych dorosłych i bywa trudny diagnostycznie. W wielu przypadkach klasyczne badania lub leczenie objawowe nie przynoszą poprawy, ponieważ przyczyna bólu ma charakter pierwotny, czyli wynika z wrodzonych lub rozwojowych zaburzeń budowy stopy. Jedną z najczęstszych, a jednocześnie często nierozpoznawanych przyczyn jest koalicja kostna piętowo-łódkowata.
Czym jest koalicja piętowo-łódkowata?
Koalicja kostna piętowo-łódkowata to wrodzone, nieprawidłowe połączenie pomiędzy kością piętową a kością łódkowatą. Połączenie to może mieć charakter:
- włóknisty,
- chrzęstny,
- kostny.
Niezależnie od typu, prowadzi ono do ograniczenia ruchomości stępu, szczególnie w obrębie stawu skokowo-piętowego, który odpowiada za inwersję i ewersję stopy.
1. Ograniczenie ruchomości stępu
Pierwszym mechanizmem prowadzącym do bólu jest usztywnienie tylnej części stopy. Stopa traci zdolność adaptacji do podłoża i obciążeń dynamicznych, co powoduje przeciążenie sąsiednich struktur kostnych i mięśniowo-więzadłowych.
2. Zaburzenie biomechaniki – przewaga pronacji
Ograniczona inwersja i ewersja prowadzą do przewagi pronacji, co wtórnie skutkuje:
- obniżeniem łuku podłużnego przyśrodkowego,
- rozwojem sztywnej stopy płasko-koślawej.
W przeciwieństwie do elastycznego płaskostopia, deformacja ta nie koryguje się podczas stania na palcach, co ma istotne znaczenie diagnostyczne.
3. Przeciążenie zatoki stępu i tkanek miękkich
Pacjenci często zgłaszają ból w okolicy zatoki stępu, szybkie męczenie się oraz narastanie dolegliwości podczas wysiłku fizycznego. Przeciążenie to prowadzi do wtórnego stanu zapalnego tkanek miękkich oraz obrzęku szpiku kostnego.
4. Wiek ujawnienia objawów
Koalicja piętowo-łódkowata jest jedną z najczęstszych przyczyn bolesnej, sztywnej stopy płasko-koślawej u młodzieży i młodych dorosłych. Objawy często pojawiają się w okresie zwiększonej aktywności fizycznej lub intensywnego wzrostu.
Rola USG i MR w diagnostyce przewlekłego bólu stopy
W Ultragen w Krakowie wykonano badanie USG stopy, które pozwoliło wykryć koalicję włóknistą z towarzyszącym pogrubieniem tkanek miękkich. USG jest szczególnie przydatne w:
- ocenie tkanek miękkich,
- wykrywaniu koalicji włóknistych i chrzęstnych,
- różnicowaniu przyczyn przewlekłego bólu stopy.
Uzupełniające badanie rezonansu magnetycznego (MR) wykazało:
- obrzęk szpiku kostnego,
- reakcję przeciążeniową,
- obniżenie łuku podłużnego przyśrodkowego.
Połączenie USG i MR pozwala na pełną ocenę anatomiczną i funkcjonalną stopy, co ma kluczowe znaczenie dla dalszego leczenia.
Dlaczego wczesne rozpoznanie jest tak ważne?
Nierozpoznana koalicja kostna może prowadzić do:
- utrwalonego bólu stopy,
- ograniczenia aktywności fizycznej,
- wtórnych zmian zwyrodnieniowych,
- konieczności leczenia operacyjnego w późniejszym wieku.
Wczesna diagnostyka umożliwia wdrożenie leczenia zachowawczego, modyfikację obciążeń oraz zaplanowanie dalszego postępowania ortopedycznego.
Przewlekły ból stopy – 4 kluczowe przyczyny pierwotne, o których warto wiedzieć
FAQ – przewlekły ból stopy i koalicja kostna
❓ Czy koalicja piętowo-łódkowata zawsze boli?
Nie zawsze. Objawy często pojawiają się dopiero w okresie zwiększonej aktywności fizycznej lub w wieku młodzieńczym.
❓ Czy USG wystarczy do rozpoznania koalicji?
USG pozwala wykryć koalicje włókniste i zmiany tkanek miękkich, ale MR jest badaniem uzupełniającym, szczególnie przy podejrzeniu zmian kostnych.
❓ Jak odróżnić sztywne płaskostopie od elastycznego?
Sztywne płaskostopie nie koryguje się przy staniu na palcach i często wiąże się z bólem oraz ograniczeniem ruchu.
❓ Czy koalicja kostna wymaga operacji?
Nie zawsze. W wielu przypadkach możliwe jest leczenie zachowawcze, jednak decyzja zależy od nasilenia objawów i typu koalicji.
❓ Kiedy zgłosić się na diagnostykę?
Gdy ból stopy jest przewlekły, narasta przy wysiłku, towarzyszy mu sztywność lub szybkie męczenie się kończyny.
🔎 Słowa kluczowe
przewlekły ból stopy, pierwotny ból stopy, koalicja piętowo-łódkowata, płaskostopie sztywne, USG stopy, rezonans stopy, przyczyny bólu stopy