13 marca, 2019

USG nerwów: 4 kluczowe cechy, które pozwalają wykryć ucisk nerwu w nadgarstku

Wprowadzenie

Drętwienie palców, mrowienie dłoni czy osłabienie chwytu to jedne z najczęstszych objawów zgłaszanych przez pacjentów z podejrzeniem zespołu cieśni kanału nadgarstka. Współczesne USG nerwów obwodowych jest badaniem o bardzo wysokiej rozdzielczości i czułości, które pozwala nie tylko potwierdzić ucisk nerwu, ale także określić jego stopień, mechanizm i potencjalną odwracalność zmian.

Poniżej wyjaśniamy, na jakiej podstawie w badaniu USG stwierdzamy patologię nerwu pośrodkowego, posługując się konkretnymi, mierzalnymi kryteriami.

🔍 Na czym polega wysoka czułość USG nerwów?

Nowoczesne głowice wysokiej częstotliwości (12–22 MHz) pozwalają zobaczyć:

strukturę pęczkową nerwu,
onerwie i śródnerwie,
subtelne obrzęki, włóknienie i zmiany wsteczne,
reakcję nerwu na ucisk dynamiczny (zgięcie dłoni).

Rozdzielczość przestrzenna USG nerwów liczona jest w dziesiątych częściach milimetra, co czyni to badanie wyjątkowo czułym w diagnostyce neuropatii uciskowych.

✅ 4 najważniejsze informacje, na podstawie których USG rozpoznaje patologię nerwu

1️⃣ Pole przekroju poprzecznego nerwu (CSA)

To najważniejszy parametr ilościowy.

nerw prawidłowy:
• część proksymalna ~9–11 mm²
• część dystalna ~8–9 mm²
nerw patologiczny:
• ≥14–16 mm² → II stopień
• świadczy o obrzęku uciskowym

Różnica między częścią proksymalną a dystalną (gradient) jest kluczowym wskaźnikiem ucisku.

2️⃣ Zwiększenie wymiaru AP nerwu

Zwiększenie grubości nerwu w wymiarze przednio-tylnym:

prawidłowo: ~1,8–2,1 mm
patologicznie: ≥2,5–2,6 mm

To cecha obrzęku pęczkowego i przeciążenia nerwu.

3️⃣ Zmiany strukturalne: obrzęk vs włóknienie

USG pozwala rozróżnić:

obrzęk pęczkowy → zmiany potencjalnie odwracalne
włóknienie onerwia → zmiany wsteczne, przewlekłe

W części dystalnej dominacja koncentrycznego włóknienia bez obrzęku sugeruje dłużej trwający ucisk.

4️⃣ Sonoelastografia (SWE) – twardość nerwu

To jeden z najbardziej czułych parametrów:

nerw prawidłowy: ~80–230 kPa
nerw uciskany: >300 kPa

Wzrost sztywności nerwu koreluje z:

nasileniem objawów,
czasem trwania ucisku,
ryzykiem nieodwracalnych zmian.

🧠 Co dodatkowo ocenia USG?

troczek zginaczy (pogrubienie, obrzęk),
objaw schodkowania nerwu,
reakcję nerwu na zgięcie nadgarstka (badanie dynamiczne),
obecność tętnicy pośrodkowej (czynnik ryzyka),
zmiany w pochewkach ścięgien,
warianty anatomiczne (brzuśce dodatkowe).

📌 Dlaczego USG jest tak czułe?

✔️ pokazuje przyczynę ucisku, nie tylko jego skutek
✔️ odróżnia obrzęk od zmian nieodwracalnych
✔️ umożliwia monitorowanie leczenia
✔️ często wykrywa patologię wcześniej niż EMG

USG nerwów: 4 kluczowe cechy, które pozwalają wykryć ucisk nerwu w nadgarstku

FAQ – praktyczne pytania pacjenta z drętwieniem ręki

Czy USG wykryje zespół cieśni nadgarstka?

Tak – USG ma bardzo wysoką czułość, szczególnie w stopniach I–II oraz przy ocenie przyczyny ucisku.

Czy USG jest lepsze niż EMG?

To badania komplementarne. USG pokazuje strukturę i przyczynę, EMG – funkcję nerwu.

Czy zmiany w USG zawsze oznaczają operację?

Nie. Obrzęk pęczkowy bez zaawansowanego włóknienia często pozwala na leczenie zachowawcze.

Czy badanie jest bolesne?

Nie. USG nerwów jest bezbolesne i nieinwazyjne.

Czy USG nadaje się do kontroli leczenia?

Tak – pozwala ocenić zmniejszenie obrzęku i sztywności nerwu.

🧭 Podsumowanie

USG nerwów obwodowych to badanie o bardzo wysokiej rozdzielczości i czułości, które umożliwia precyzyjne rozpoznanie patologii nerwu pośrodkowego, ocenę stopnia ucisku oraz charakteru zmian (odwracalne vs wsteczne). Dla pacjentów z drętwieniem ręki stanowi kluczowy element nowoczesnej, bezpiecznej diagnostyki.